Skarga na czynności komornika – kiedy i jak ją złożyć

Skarga na czynności komornika to podstawowy sposób, w jaki wierzyciel może zareagować, gdy komornik popełni błąd albo nie robi tego, o co go poproszono. Przysługuje do sądu rejonowego właściwego dla siedziby kancelarii komornika, zarówno na czynność, jak i na zaniechanie czynności (art. 767 § 1 KPC). Termin jest bardzo krótki – tydzień – a opłata wynosi 50 zł. Poniżej: kiedy skarga ma sens dla wierzyciela, jak ją napisać i co zrobić, gdy egzekucja się ślimaczy.

Cały przebieg egzekucji – od wniosku po umorzenie – opisuje nasz przewodnik po egzekucji komorniczej.

Kiedy wierzyciel może złożyć skargę na komornika?

Skargę może złożyć strona albo inna osoba, której prawa zostały przez czynność lub zaniechanie komornika naruszone bądź zagrożone (art. 767 § 2 KPC). Dla wierzyciela typowe sytuacje to:

• bezczynność – komornik nie zajął rachunku bankowego, wynagrodzenia albo samochodu, które wskazałeś we wniosku, i nie wyjaśnia dlaczego,
• odmowa dokonania czynności – np. komornik odmawia skierowania egzekucji do wskazanego składnika majątku,
• umorzenie egzekucji, które uważasz za bezpodstawne, np. z powodu rzekomej bezczynności wierzyciela przez 6 miesięcy (art. 824 § 1 pkt 4 KPC), choć składałeś wnioski,
• zwolnienie spod zajęcia albo uchylenie zajęcia bez podstawy,
• błędne rozliczenie – wypłata mniejszej kwoty, niż wynika z tytułu wykonawczego, albo zawyżone koszty egzekucji przerzucone na wierzyciela (o tym, kto co płaci, piszemy w tekście o opłatach komorniczych; czy wypłacone odsetki się zgadzają, sprawdzisz w kalkulatorze odsetek ustawowych).

Skargi nie wniesiesz na wezwanie do usunięcia braków pisma, na zawiadomienie o terminie czynności ani na uiszczenie przez komornika VAT (art. 767 § 1¹ KPC).

Kiedy skarga nie jest właściwym środkiem?

Uwaga na plan podziału. Jeśli komornik sporządził plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji (np. przy kilku wierzycielach), nie składasz skargi, tylko zarzuty przeciwko planowi podziału – w terminie dwóch tygodni od jego doręczenia, do organu, który plan sporządził (art. 1027 § 2 KPC).

Termin na skargę – jak liczyć tydzień?

Termin z art. 767 § 4 KPC liczy się różnie w zależności od sytuacji:

Sytuacja wierzyciela	Od kiedy biegnie tydzień
Byłeś przy czynności albo zawiadomiono Cię o jej terminie	od dnia dokonania czynności
Nie było Cię i nie wiedziałeś o terminie, ale komornik zawiadomił Cię o czynności	od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności
Nikt Cię nie zawiadomił	od dnia, w którym dowiedziałeś się o czynności
Komornik zaniechał czynności	od dnia, w którym dowiedziałeś się, że czynność miała być dokonana

Tydzień kończy się w tym samym dniu tygodnia, w którym nastąpiło zdarzenie początkowe – np. doręczenie w środę oznacza termin do następnej środy. Skargę wniesioną po terminie, nieopłaconą albo z innych przyczyn niedopuszczalną sąd odrzuca (art. 767³ § 1 KPC).

Przy bezczynności moment „dowiedzenia się” bywa nieostry. Praktyczny sposób: wyślij komornikowi pismo z wnioskiem o konkretną czynność i prośbą o informację, czy ją wykonał. Odpowiedź (albo jej brak po rozsądnym czasie) wyznacza datę, od której liczysz tydzień, i jest dowodem dla sądu.

Jak napisać skargę na czynności komornika?

Skarga musi spełniać wymogi pisma procesowego i dodatkowo wskazywać (art. 767 § 3 KPC):

1. zaskarżoną czynność albo czynność, której komornik zaniechał,
2. wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności,
3. uzasadnienie.

Można skorzystać z urzędowego formularza skargi (art. 767 § 3¹ KPC) – bezpłatny, ale nieobowiązkowy. Jeśli działa za Ciebie adwokat lub radca prawny, nie doręcza on odpisu skargi bezpośrednio pełnomocnikowi drugiej strony – art. 767 § 5¹ KPC wyłącza tu art. 132 § 1 KPC.

Przykładowa krótka skarga na bezczynność może wyglądać tak:

Sąd Rejonowy w [miasto], Wydział Cywilny, za pośrednictwem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [miasto] [imię i nazwisko], sygn. akt KM [numer]. Skarżący (wierzyciel): [dane]. Dłużnik: [dane].

Skarga na zaniechanie czynności komornika. Na podstawie art. 767 § 1 KPC zaskarżam zaniechanie zajęcia rachunku bankowego dłużnika w banku [nazwa], wskazanego we wniosku z [data]. Wnoszę o zobowiązanie komornika do niezwłocznego dokonania zajęcia.

Uzasadnienie: [data] wskazałem rachunek dłużnika. Pismem z [data] zapytałem o stan sprawy; w odpowiedzi z [data] komornik poinformował, że zajęcia nie dokonano, nie podając przyczyny. Zwłoka grozi wypłatą środków przez dłużnika i udaremnieniem egzekucji.

Załącznik: dowód uiszczenia opłaty 50 zł. [Podpis]

Uzasadnienie pisz konkretnie: daty, numery pism, co komornik powinien był zrobić i dlaczego.

Gdzie złożyć skargę i ile kosztuje?

Skargę adresujesz do sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii komornika, ale składasz ją u komornika (art. 767 § 1 i 5 KPC). Komornik w ciągu 3 dni sporządza uzasadnienie zaskarżonej czynności (albo przyczyn zaniechania) i przekazuje skargę z aktami do sądu – chyba że sam uwzględni ją w całości. Przy oczywistych przeoczeniach bywa, że tak właśnie robi.

Opłata stała wynosi 50 zł (art. 25 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych). Sąd rozpoznaje skargę na posiedzeniu niejawnym (art. 766 KPC) w terminie tygodnia od wpływu (art. 767² § 1 KPC) – to termin instrukcyjny, w praktyce bywa dłużej. Jeśli sąd stwierdzi oczywiste naruszenie prawa przez komornika, może obciążyć go kosztami postępowania wywołanego skargą (art. 767 § 6 KPC).

Pamiętaj, że skarga nie wstrzymuje egzekucji ani wykonania zaskarżonej czynności, chyba że sąd zawiesi postępowanie albo wstrzyma czynność (art. 767² § 2 KPC).

Zażalenie na postanowienie sądu w sprawie skargi

Po rozpoznaniu skargi sąd wydaje postanowienie. Zażalenie na postanowienia sądu w egzekucji przysługuje tylko w wypadkach wskazanych w ustawie (art. 767⁴ § 1 KPC) – np. na odrzucenie skargi (art. 767³ § 1 KPC). Najprościej sprawdzić to w samym postanowieniu: gdy przysługuje środek zaskarżenia, sąd uzasadnia je z urzędu i doręcza z uzasadnieniem (art. 766¹ § 1 KPC), a pouczenie wskazuje, co możesz zrobić.

Zażalenie wnosi się w terminie tygodnia od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem (art. 394 § 2 w zw. z art. 13 § 2 KPC). W sprawach egzekucyjnych rozpoznaje je zwykle ten sam sąd rejonowy w składzie trzech sędziów (art. 767⁴ § 1¹ KPC), a skarga kasacyjna nie przysługuje (art. 767⁴ § 2 KPC).

Skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego

Gdy egzekucja trwa miesiącami bez postępów, wierzyciel ma osobny instrument: skargę na przewlekłość postępowania z ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 2 tej ustawy obejmuje komornika).

	Skarga na czynności komornika	Skarga na przewlekłość
Przedmiot	konkretna czynność lub zaniechanie	zbyt długi tok całej egzekucji
Sąd	sąd rejonowy (siedziba kancelarii)	sąd okręgowy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję (art. 4 ust. 4)
Gdzie złożyć	u komornika	bezpośrednio w sądzie okręgowym (art. 5 ust. 3)
Termin	tydzień	w toku postępowania (art. 5 ust. 1)
Opłata	50 zł	200 zł, zwracana przy uwzględnieniu lub odrzuceniu (art. 17)
Efekt	zmiana, uchylenie lub nakazanie czynności	stwierdzenie przewlekłości, zalecenia, suma pieniężna

Uwzględniając skargę, sąd na żądanie skarżącego przyznaje od komornika sumę od 2 000 do 20 000 zł, co do zasady nie mniej niż 500 zł za każdy rok trwania postępowania (art. 12 ust. 4). Skarga musi zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości i przytoczenie uzasadniających je okoliczności – bez tego sąd odrzuca ją bez wzywania do uzupełnienia (art. 6 ust. 2 i art. 9 ust. 1). Kolejną skargę w tej samej sprawie egzekucyjnej można złożyć po upływie 6 miesięcy od orzeczenia w sprawie poprzedniej skargi (art. 14 ust. 1).

Skarga do prezesa sądu – nadzór nad komornikiem

Można też zwrócić się do prezesa sądu rejonowego, przy którym działa komornik, w ramach nadzoru administracyjnego (art. 167 ustawy o komornikach sądowych). Prezes może zażądać akt i wyjaśnień oraz wystąpić do sądu o zarządzenia z art. 759 § 2 KPC (art. 169 tej ustawy). Taka skarga nie zmienia czynności i nie zastępuje skargi z art. 767 KPC – składaj ją równolegle, żeby nie stracić tygodniowego terminu.

Co sprawdzić, zanim złożysz skargę na komornika?

Często egzekucja stoi nie przez błąd komornika, tylko dlatego, że dłużnik nie ma majątku albo wniosek był zbyt ogólny. Wtedy lepiej uzupełnić wniosek egzekucyjny o konkretne składniki majątku albo przeczytać, co robić, gdy egzekucja jest bezskuteczna.

Sprawdź też terminy. Roszczenie stwierdzone wyrokiem przedawnia się co do zasady po 6 latach (art. 125 § 1 KC), a przeciągające się spory z komornikiem mogą go przybliżyć – więcej w tekście o przedawnieniu długu z wyroku. Datę możesz orientacyjnie ustalić w kalkulatorze przedawnienia.

Jeśli przy kolejnej fakturze dopiero potrzebujesz tytułu wykonawczego, zacznij od solidnego pozwu. Na Pozywacz.pl prawnik przygotuje pozew o zapłatę w ciągu 7 dni za stałe 299 zł, na podstawie opisu sprawy złożonego online – bez wizyty w kancelarii. Sprawę opiszesz w kreatorze: pozew o zapłatę za 299 zł.

Podsumowanie

• Na czynność i na zaniechanie komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego (art. 767 § 1 KPC).
• Masz tydzień – od czynności, zawiadomienia lub dowiedzenia się o niej; przy bezczynności od dowiedzenia się, że czynność miała być dokonana.
• Skargę składasz u komornika, opłata to 50 zł, a skarga nie wstrzymuje egzekucji.
• Na błędny plan podziału wnosi się zarzuty w 2 tygodnie, nie skargę.
• Przy przewlekłej egzekucji złóż skargę na przewlekłość do sądu okręgowego (200 zł) i żądaj sumy od 2 000 do 20 000 zł.