Słownik pojęć

Naliczanie odsetek od zaległych odsetek. Co do zasady jest zakazane – wyjątki przewiduje art. 482 § 1 KC: odsetki od zaległych odsetek należą się od dnia wytoczenia o nie powództwa albo gdy strony po powstaniu zaległości zgodziły się na doliczenie ich do długu.

Odsetki od odsetek – kiedy można ich żądać →

Procedura z art. 139¹ KPC dotycząca wyłącznie pozwanych będących osobami fizycznymi (także przedsiębiorców z CEIDG). Jeśli pozwany mimo dwukrotnego awizo nie odebrał pierwszego pisma w sprawie, sąd zobowiązuje powoda, by w ciągu dwóch miesięcy doręczył je przez komornika albo wykazał dowodem na piśmie, że pozwany mieszka pod adresem wskazanym w pozwie; w przeciwnym razie postępowanie zostaje zawieszone. Nie stosuje się jej w EPU ani wobec spółek z KRS.

Dłużnik nie odbiera listów – co robić →

Przymusowe dochodzenie świadczenia przez komornika sądowego na wniosek wierzyciela, np. z rachunku bankowego, wynagrodzenia, ruchomości lub nieruchomości dłużnika.

Od nakazu zapłaty do komornika →

Postępowanie prowadzone w całości online przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie (tzw. e-sąd). Opłata jest niższa niż od zwykłego pozwu, ale można w nim dochodzić tylko roszczeń wymagalnych w ciągu trzech lat przed wniesieniem pozwu, trzeba podać PESEL lub NIP pozwanego, a nakazu nie wydaje się, gdy doręczenie miałoby nastąpić za granicą.

EPU czy pozew tradycyjny →

Postanowienie sądu, które czyni z wyroku lub nakazu zapłaty tytuł wykonawczy. W EPU sąd nadaje ją z urzędu po uprawomocnieniu nakazu (art. 782 § 2 KPC), w pozostałych sprawach co do zasady na wniosek wierzyciela. Dopiero z tytułem wykonawczym można złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji do komornika.

Orzeczenie sądu wydawane bez rozprawy w postępowaniu upominawczym, nakazowym albo elektronicznym (EPU). W postępowaniu nakazowym podstawą są szczególne dokumenty, w upominawczym i w EPU – twierdzenia powoda. Jeśli dłużnik nie wniesie w terminie sprzeciwu (2 tygodnie) lub zarzutów (miesiąc), nakaz staje się prawomocny i ma skutki prawomocnego wyroku.

Nakaz zapłaty – co dalej →

Odsetki należne wierzycielowi, gdy dłużnik spóźnia się z zapłatą, niezależnie od tego, czy opóźnienie jest zawinione. Wynoszą stopę referencyjną NBP powiększoną o 5,5 punktu procentowego (art. 481 KC).

Kalkulator odsetek ustawowych →

Wyższe odsetki należne między przedsiębiorcami (i w relacjach z podmiotami publicznymi). Wynoszą stopę referencyjną NBP powiększoną o 10 punktów procentowych, a gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy – o 8 punktów procentowych.

Policz odsetki handlowe →

Roszczenie osoby, która poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową w wyniku naruszenia RODO, np. wycieku danych. Według TSUE nie ma progu „poważności” szkody, ale samo naruszenie przepisów nie wystarcza – trzeba wykazać, że szkoda faktycznie wystąpiła. Szkodą może być także uzasadniona obawa przed nadużyciem danych (wyrok TSUE C-340/21).

Odszkodowanie za wyciek danych →

Postępowanie, w którym sąd wydaje nakaz zapłaty na podstawie szczególnych dokumentów, np. zaakceptowanego przez dłużnika rachunku, weksla albo wezwania do zapłaty i pisemnego uznania długu (art. 485 KPC). Pozwany broni się, wnosząc zarzuty w terminie miesiąca od doręczenia nakazu.

Odrębne postępowanie w sprawach o świadczenie, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 zł (art. 505¹ KPC). Ma przyspieszyć rozpoznanie drobnych spraw, m.in. przez ograniczenia dowodowe i formalne.

Pismo procesowe, którym wierzyciel (powód) wszczyna postępowanie sądowe przeciwko dłużnikowi (pozwanemu), żądając zasądzenia określonej kwoty pieniędzy wraz z odsetkami i kosztami.

Pozew o zapłatę za 299 zł na Pozywacz.pl →

Upływ terminu, po którym dłużnik może uchylić się od zapłaty. Podstawowy termin wynosi 6 lat, a dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą i świadczeń okresowych 3 lata (art. 118 Kodeksu cywilnego). Niektóre roszczenia mają terminy szczególne, np. 2 lata przy sprzedaży towarów (art. 554 KC) i umowie o dzieło (art. 646 KC). Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata.

Po ilu latach przedawnia się faktura →

Zdarzenie, po którym termin przedawnienia biegnie od nowa (art. 123 KC). Przerywa go m.in. wniesienie pozwu lub wniosku do komornika oraz uznanie roszczenia przez dłużnika, np. prośba o rozłożenie długu na raty. Od 30 czerwca 2022 r. mediacja i zawezwanie do próby ugodowej już nie przerywają, a jedynie wstrzymują bieg przedawnienia (art. 121 pkt 5 i 6 KC).

Zryczałtowana kwota 40, 70 lub 100 euro (zależnie od wysokości długu), której wierzyciel może żądać od każdej transakcji handlowej (zwykle faktury) niezapłaconej w terminie. Należy się bez wezwania i bez wykazywania poniesionych kosztów (art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).

Rekompensata 40 euro – jak ją naliczyć →

Ustawowa odpowiedzialność wykonawcy lub sprzedawcy za wady fizyczne i prawne rzeczy lub dzieła. Pozwala żądać usunięcia wady, obniżenia wynagrodzenia, a przy wadzie istotnej – odstąpienia od umowy. Od 2023 r. przy sprzedaży towarów konsumentom zamiast rękojmi z KC stosuje się przepisy o niezgodności towaru z umową z ustawy o prawach konsumenta.

Wykonawca nie usuwa usterek →

Środek obrony pozwanego przeciwko nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym lub w EPU. Wnosi się go w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu. W postępowaniu upominawczym nakaz traci moc i sprawa trafia do zwykłego rozpoznania, a w EPU sąd umarza postępowanie (art. 505³⁶ KPC).

Umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub świadczenie usług, zawierana przez przedsiębiorców (lub z podmiotem publicznym) w związku z wykonywaną działalnością. Do takich transakcji stosuje się ustawę o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

Tytuł egzekucyjny (np. prawomocny wyrok lub nakaz zapłaty) zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Stanowi podstawę egzekucji komorniczej.

Pisemne żądanie zapłaty skierowane do dłużnika przed wniesieniem pozwu. Wskazuje kwotę, podstawę roszczenia i termin zapłaty. W pozwie trzeba podać, czy strony próbowały rozwiązać spór polubownie (art. 187 § 1 pkt 3 KPC), dlatego wezwanie jest w praktyce standardem.

Co musi zawierać wezwanie do zapłaty →

Uprawnienie wierzyciela do zlecenia wykonania pracy innej osobie na koszt dłużnika, który nie wykonuje zobowiązania (art. 480 KC) lub wykonuje dzieło wadliwie (art. 636 KC). Na podstawie art. 480 KC co do zasady potrzebne jest upoważnienie sądu, z wyjątkiem wypadków nagłych (§ 3).

Wykonanie zastępcze w praktyce →