W skrócie
Roszczenie z faktury wystawionej w ramach działalności gospodarczej przedawnia się co do zasady po 3 latach od dnia wymagalności (dzień po terminie płatności), a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 KC). Krótszy, 2-letni termin dotyczy m.in. sprzedaży towarów (art. 554 KC) i umowy o dzieło (art. 646 KC). Bieg przedawnienia przerywa m.in. pozew i uznanie długu przez dłużnika – wtedy liczy się go od nowa.
- Roszczenia związane z działalnością gospodarczą przedawniają się co do zasady po 3 latach (art. 118 KC), a ze sprzedaży towarów i umowy o dzieło – po 2 latach.
- Termin 3-letni kończy się 31 grudnia roku, w którym upływają 3 lata. Według przeważającego poglądu dotyczy to też terminów 2-letnich, ale jest to sporne – pozywaj przed datą kalendarzową, a nie dopiero 31 grudnia.
- Bieg przedawnienia liczy się od dnia wymagalności, czyli od dnia po terminie płatności.
- Po przedawnieniu dług nie znika, ale dłużnik może odmówić zapłaty.
Stan prawny na 5 października 2026.
Przedawnienie to największy cichy wróg wierzyciela. Dług nadal istnieje, ale jeśli dłużnik powoła się na przedawnienie, sąd co do zasady oddali powództwo. Dobra wiadomość: termin da się policzyć i przerwać. To jeden z punktów, które trzeba sprawdzić na samym początku odzyskiwania długu od firmy.
Ile wynosi termin przedawnienia faktury
Zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego:
- 3 lata – roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i świadczenia okresowe (np. czynsz),
- 6 lat – pozostałe roszczenia, np. pożyczka między osobami prywatnymi.
Faktura wystawiona przez przedsiębiorcę w ramach jego działalności to typowy przykład roszczenia z 3-letnim terminem. Nie ma znaczenia, czy dłużnikiem jest firma, czy konsument – liczy się działalność wierzyciela.
Kiedy faktura przedawnia się po 2 latach
Art. 118 KC stosuje się, „jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej”. Dla firm najważniejsze wyjątki to:
- sprzedaż towarów w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy – 2 lata (art. 554 KC),
- umowa o dzieło – 2 lata od dnia oddania dzieła albo od dnia, w którym miało być oddane (art. 646 KC),
- wynagrodzenie za czynności, którymi wierzyciel zajmuje się stale lub w ramach działalności przedsiębiorstwa (np. przy zleceniu) – 2 lata (art. 751 pkt 1 KC).
Według przeważającego poglądu te terminy również kończą się z ostatnim dniem roku kalendarzowego, bo nie są krótsze niż dwa lata. Nie jest to jednak bezsporne, więc pozew warto wnieść przed upływem 2 lat liczonych kalendarzowo, a nie dopiero 31 grudnia. To, czy umowa była sprzedażą, dziełem czy usługą, bywa sporne. Jeśli masz wątpliwości, licz według krótszego terminu.
Zasada końca roku
Od 9 lipca 2018 r. koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata (art. 118 KC). W praktyce wierzyciel zyskuje kilka dodatkowych miesięcy.
Jak policzyć przedawnienie faktury – przykład
Faktura z terminem płatności 15 marca 2024 r.:
- Roszczenie staje się wymagalne 16 marca 2024 r.
- Trzy lata mijają w marcu 2027 r.
- Koniec terminu przesuwa się na 31 grudnia 2027 r.
Do tego dnia trzeba wnieść pozew. Nadanie go w placówce Poczty Polskiej jest równoznaczne z wniesieniem do sądu (art. 165 § 2 KPC). Jeśli nie chcesz liczyć ręcznie, użyj kalkulatora przedawnienia.
| Termin płatności faktury | Wymagalność | Przedawnienie – 3 lata (zasada ogólna) | Przedawnienie – 2 lata (sprzedaż towaru)* |
|---|---|---|---|
| 10.01.2024 | 11.01.2024 | 31.12.2027 | 31.12.2026 |
| 30.11.2024 | 01.12.2024 | 31.12.2027 | 31.12.2026 |
| 15.01.2025 | 16.01.2025 | 31.12.2028 | 31.12.2027 |
* Według przeważającego, ale spornego poglądu – bezpieczniej pozwać przed upływem 2 lat od wymagalności. Przy umowie o dzieło 2 lata liczy się od oddania dzieła (art. 646 KC), a nie od wymagalności faktury.
Zwróć uwagę na dwa ostatnie wiersze: półtora miesiąca różnicy w terminie płatności daje cały rok więcej. Przy terminach płatności przypadających na sam przełom roku albo gdy 31 grudnia wypada w weekend, nie zostawiaj pozwu na ostatnie dni – sposób liczenia terminu w takich sytuacjach bywa sporny.
Co przerywa bieg przedawnienia
Zgodnie z art. 123 § 1 KC bieg przedawnienia przerywa:
- Każda czynność przed sądem lub komornikiem przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia – przede wszystkim pozew (także w EPU) albo wniosek o wszczęcie egzekucji.
- Uznanie roszczenia przez dłużnika. Może być wyraźne („potwierdzam dług”) albo dorozumiane – np. prośba o raty, częściowa zapłata ze wskazaniem faktury, propozycja ugody. Po przerwaniu przedawnienie biegnie od nowa, a nie od miejsca, w którym się zatrzymało (art. 124 § 1 KC). Jeśli przerwał je pozew, nowy termin zaczyna biec dopiero po zakończeniu postępowania (art. 124 § 2 KC).
Co tylko wstrzymuje przedawnienie
Mediacja i zawezwanie do próby ugodowej nie przerywają przedawnienia. Zgodnie z art. 121 pkt 5 i 6 KC jedynie wstrzymują jego bieg na czas trwania mediacji albo postępowania pojednawczego. Potem termin biegnie dalej, a nie od nowa.
Czego przedawnienie nie przerywa
- Wezwania do zapłaty – nawet wysłanego wielokrotnie.
- Telefonów i SMS-ów bez odpowiedzi dłużnika.
- Wpisania dłużnika na giełdę długów albo do rejestru dłużników.
Co się dzieje po wyroku
Gdy uzyskasz prawomocny wyrok lub nakaz zapłaty, roszczenie przedawnia się po 6 latach od uprawomocnienia (art. 125 KC). Świadczenia okresowe należne w przyszłości – po 3 latach. Wniosek o wszczęcie egzekucji też przerywa ten termin. Co zrobić z prawomocnym nakazem, opisujemy w tekście nakaz zapłaty – co dalej.
Przedawnienie wobec konsumenta
Jeśli dłużnikiem jest konsument, sąd bierze przedawnienie pod uwagę z urzędu (art. 117 § 2¹ KC). W wyjątkowych przypadkach, ze względu na zasady współżycia społecznego, może jednak nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli wymagają tego względy słuszności (art. 117¹ KC).
Co zrobić, gdy termin się zbliża
Jeśli do końca terminu zostało mniej niż kilka miesięcy, nie czekaj na odpowiedź na wezwanie do zapłaty. Złóż pozew – nawet jeśli negocjacje trwają. Pozew możesz cofnąć, gdy dłużnik zapłaci, a przedawnienia nie da się cofnąć.
Uważaj na EPU: e-sąd przyjmuje tylko roszczenia, które stały się wymagalne w ciągu 3 lat przed wniesieniem pozwu (art. 505²⁹ᵃ KPC). Faktura z marca 2024 r. nie przedawni się do końca 2027 r., ale w grudniu 2027 r. trzeba ją już skierować do zwykłego sądu. Różnice opisujemy w tekście EPU czy pozew tradycyjny, a opłaty – w poradniku ile kosztuje pozew o zapłatę.
Na Pozywacz.pl prawnik przygotuje pozew o zapłatę za 299 zł w ciągu 7 dni, bez wizyt w kancelarii.
Podsumowanie
Faktura z działalności gospodarczej przedawnia się co do zasady po 3 latach, a za sprzedaż towarów i dzieło po 2 latach. Termin 3-letni kończy się z końcem roku kalendarzowego. Przy terminach 2-letnich tak przyjmuje przeważający pogląd, ale jest on sporny – pozwij przed datą kalendarzową, a nie dopiero 31 grudnia. Bieg przedawnienia przerywa pozew albo uznanie długu, ale nie wezwanie do zapłaty. Sprawdź datę w darmowym narzędziu Pozywacz.pl i zaplanuj pozew z zapasem.
Najczęstsze pytania
Po ilu latach przedawnia się faktura VAT?
Jeśli faktura dotyczy działalności gospodarczej wierzyciela, roszczenie o zapłatę przedawnia się co do zasady po 3 latach. Przepisy szczególne skracają ten termin do 2 lat m.in. przy sprzedaży towarów (art. 554 KC) i umowie o dzieło (art. 646 KC). Termin 3-letni kończy się z ostatnim dniem roku kalendarzowego. Według przeważającego poglądu tak samo jest przy terminach 2-letnich, ale kwestia ta jest sporna, więc bezpieczniej pozwać przed upływem 2 lat liczonych kalendarzowo, a nie dopiero 31 grudnia.
Od kiedy liczyć przedawnienie faktury – od daty wystawienia czy terminu płatności?
Od dnia wymagalności, czyli od dnia następującego po terminie płatności wskazanym na fakturze lub w umowie, a nie od daty wystawienia faktury.
Czy wezwanie do zapłaty przerywa przedawnienie?
Nie. Przerywa je pozew lub inna czynność przed sądem albo komornikiem oraz uznanie roszczenia przez dłużnika, np. prośba o rozłożenie długu na raty (art. 123 KC). Mediacja i zawezwanie do próby ugodowej tylko wstrzymują bieg przedawnienia na czas ich trwania.
Czy można pozwać o przedawnioną fakturę?
Można, ale jeśli dłużnik podniesie zarzut przedawnienia, sąd co do zasady oddali powództwo. Wobec konsumenta sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu, nawet bez zarzutu.