EPU – umorzenie po sprzeciwie. Co dalej z Twoją sprawą?

Po sprzeciwie od nakazu zapłaty z EPU e-sąd umarza postępowanie – sprawa nie trafia sama do żadnego innego sądu. Jeśli chcesz dalej dochodzić pieniędzy, musisz złożyć nowy, zwykły pozew. Zrób to w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia o umorzeniu: wtedy skutki pozwu, w tym przerwanie biegu przedawnienia, liczą się od dnia pozwu w e-sądzie, a opłata z EPU zostanie zaliczona na poczet nowej (art. 505³⁷ § 2 KPC).

Ten tekst opisuje sytuację po umorzeniu. Miejsce EPU wśród innych trybów i to, jak sąd wydaje nakaz zapłaty, wyjaśniamy w przewodniku po postępowaniu upominawczym.

Dlaczego e-sąd nie przekazuje sprawy, tylko ją umarza?

Przed nowelizacją KPC, która weszła w życie 7 listopada 2019 r., sprzeciw w EPU powodował przekazanie sprawy do sądu właściwości ogólnej. W sprawach wniesionych od tej daty jest inaczej. Dziś obowiązuje art. 505³⁶ KPC: w przypadku wniesienia sprzeciwu sąd umarza postępowanie w zakresie, w którym nakaz zapłaty utracił moc. W wielu poradnikach i na forach wciąż można przeczytać o „przekazaniu sprawy do sądu rejonowego” – to nieaktualne. Czekanie na wezwanie z „nowego” sądu kończy się zwykle upływem terminu.

Umorzenie EPU zdarza się też bez sprzeciwu:

Powód umorzenia	Przepis	Co dalej
Sprzeciw dłużnika	art. 505³⁶ KPC	Nowy pozew w zwykłym trybie
Brak podstaw do wydania nakazu (np. roszczenie wymagalne ponad 3 lata przed pozwem, art. 505²⁹ᵃ)	art. 505³³ KPC	Nowy pozew w zwykłym trybie albo zaskarżenie postanowienia, jeśli umorzenie było błędne
Nakazu nie da się doręczyć w kraju, a powód nie usunął przeszkody	art. 505³⁴ § 2 KPC	Ustalenie aktualnego adresu i nowy pozew

We wszystkich tych przypadkach działa ten sam mechanizm ochronny z art. 505³⁷ § 2 KPC – trzymiesięczny termin dotyczy każdego umorzenia EPU, nie tylko po sprzeciwie. Na zaskarżalne postanowienia wydane w EPU na posiedzeniu niejawnym termin na zażalenie wynosi tylko tydzień od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem (art. 505²⁹ § 2 KPC). Jeśli postanowienie wydał referendarz sądowy, przysługuje skarga na orzeczenie referendarza – także w terminie tygodnia (art. 398²² KPC).

3 miesiące na nowy pozew – jak liczyć termin?

Art. 505³⁷ § 2 KPC mówi o terminie trzech miesięcy od dnia wydania postanowienia o umorzeniu. To ważna różnica w porównaniu z większością terminów procesowych, które biegną od doręczenia. Jeśli postanowienie wydano 10 marca, a Ty zalogowałeś się na konto w e-sądzie dopiero 2 kwietnia, termin i tak upływa 10 czerwca.

Warunki zachowania skutków pozwu z EPU są trzy:

1. ten sam pozwany – nowy pozew przeciwko temu samemu dłużnikowi,
2. to samo roszczenie – ta sama należność, z tego samego tytułu,
3. inny tryb niż EPU – pozew w zwykłym postępowaniu, nakazowym, upominawczym „papierowym” lub uproszczonym.

Jeśli w nowym pozwie dochodzisz czegoś więcej niż w e-sądzie, np. dopisujesz kolejne faktury, ochrona z art. 505³⁷ § 2 KPC dotyczy tylko roszczenia objętego pozwem w EPU. Nowe pozycje mają skutki od dnia wniesienia nowego pozwu.

Najwięcej zależy od przedawnienia. Wniesienie pozwu przerywa jego bieg (art. 123 § 1 pkt 1 KC), a przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie się nie zakończy (art. 124 § 2 KC). Gdy złożysz nowy pozew w terminie, ta ochrona obejmuje okres od pozwu w EPU. Czy pozew w EPU przerwał przedawnienie, gdy nowy pozew wpłynie po 3 miesiącach, jest sporne – część sądów i komentatorów przyjmuje, że przerwanie trwa do umorzenia i potem termin biegnie na nowo, inni uważają, że bez nowego pozwu w terminie skutek przepada. Nie licz więc na pozew z e-sądu – oblicz przedawnienie tak, jakby nowy pozew był pierwszym. Termin sprawdzisz w kalkulatorze przedawnienia, pamiętając, że faktury za sprzedaż towarów czy umowy o dzieło przedawniają się co do zasady po 2 latach, a nie po 3.

Co z opłatą sądową z EPU?

Opłata nie przepada. Art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewiduje, że w przypadku z art. 505³⁷ § 2 KPC opłatę od pozwu w EPU zalicza się na poczet opłaty od nowo wniesionego pozwu.

Przykład dla roszczenia 10 000 zł:

• w EPU zapłaciłeś 125 zł (1/4 z 500 zł),
• od zwykłego pozwu należy się 500 zł – dopłacasz 375 zł,
• od pozwu w postępowaniu nakazowym należy się także 1/4, czyli 125 zł – opłata z EPU pokrywa ją w całości.

W nowym pozwie wskaż sygnaturę sprawy z e-sądu, datę postanowienia o umorzeniu i wnieś o zaliczenie opłaty. Pełną tabelę opłat w EPU znajdziesz w tekście opłata w EPU.

Kosztów samego EPU sąd nie rozlicza przy umorzeniu – każda strona ponosi swoje (art. 505³⁷ § 1 KPC). Na żądanie stron sąd rozpoznający nową sprawę uwzględni jednak koszty poniesione w e-sądzie (art. 505³⁷ § 2 zd. 2 KPC). Dopisz więc to żądanie w pozwie, obok wniosku o zasądzenie kosztów procesu.

Do którego sądu i w jakim trybie złożyć nowy pozew?

E-sąd w Lublinie nie jest już właściwy. Nowy pozew składasz co do zasady do sądu miejsca zamieszkania dłużnika (art. 27 KPC) albo jego siedziby, gdy dłużnikiem jest spółka lub inny podmiot niebędący osobą fizyczną (art. 30 KPC). Przedsiębiorcę prowadzącego jednoosobową działalność pozywasz według miejsca zamieszkania. W sprawach z umów możesz też wybrać sąd miejsca wykonania umowy (art. 34 KPC) – ale nie przeciwko konsumentowi, bo właściwości przemiennej nie stosuje się w sprawach przeciwko konsumentom (art. 31 § 2 KPC). Szczegóły i pułapki opisaliśmy w tekście który sąd jest właściwy w sprawie o zapłatę.

Tryb zależy od dokumentów i stron:

• Postępowanie nakazowe – gdy masz np. zaakceptowany rachunek, uznanie długu, a w transakcjach handlowych umowę, dowód wykonania świadczenia i dowód doręczenia faktury (art. 485 § 1 i § 2¹ KPC). Opłata to 1/4, a od nakazu dłużnik wnosi zarzuty, nie sprzeciw.
• Postępowanie upominawcze – sąd wydaje nakaz z urzędu, jeśli są podstawy. Dłużnik, który już raz wniósł sprzeciw, zrobi to zapewne ponownie, więc licz się z rozprawą.
• Postępowanie gospodarcze – gdy obie strony są przedsiębiorcami i spór dotyczy ich działalności. Wszystkie twierdzenia i dowody musisz powołać już w pozwie (art. 458⁵ § 1 KPC).
• Sprawy z udziałem konsumenta – przedsiębiorca pozywający konsumenta również musi powołać dowody w pozwie (art. 458¹⁵ § 1 KPC).

W sporach z umów o roboty budowlane rozpoznawanych w postępowaniu gospodarczym sąd kieruje strony do obowiązkowej mediacji (art. 458³a KPC) – w postępowaniu nakazowym i upominawczym dopiero po zarzutach lub sprzeciwie.

Nowy pozew to nie kopia e-pozwu

W EPU tylko wskazywałeś dowody, bez ich dołączania (art. 505³² § 1 KPC). Teraz sąd ma przed sobą sprzeciw dłużnika i będzie oceniał dokumenty. Dlatego:

• odpowiedz na zarzuty ze sprzeciwu – jeśli dłużnik twierdzi, że zapłacił, dołącz zestawienie wpłat; jeśli kwestionuje wykonanie usługi, dołącz protokół odbioru i korespondencję,
• dołącz wszystkie dowody – umowę, faktury, potwierdzenia doręczenia, wezwanie do zapłaty,
• sprawdź wyliczenie odsetek – pomoże kalkulator odsetek ustawowych, a wobec konsumenta pamiętaj, że nie należą się odsetki handlowe ani rekompensata 40 euro,
• zaznacz związek z EPU – sygnatura, data postanowienia o umorzeniu, wniosek o zaliczenie opłaty i uwzględnienie kosztów z e-sądu.

Jak typowe zarzuty dłużnika rozbroić dowodami, pokazujemy w tekście dłużnik wniósł sprzeciw od nakazu. Ogólny przebieg sprawy opisuje też poradnik pozew o zapłatę faktury w 5 krokach na blogu Pozywacz.pl.

Samodzielnie czy z prawnikiem?

Pozew po umorzeniu EPU da się przygotować samemu, ale to inny poziom trudności niż formularz w e-sądzie: trzeba wybrać sąd i tryb, odpowiedzieć na sprzeciw i zmieścić się w trzech miesiącach. Na Pozywacz.pl prawnik przygotuje pozew o zapłatę w ciągu 7 dni za stałe 299 zł, na podstawie opisu sprawy i dokumentów przesłanych online. Gdy trzy miesiące się kończą, możesz zamówić pozew o zapłatę za 299 zł – w opisie sprawy podaj sygnaturę z e-sądu i datę umorzenia, a prawnik ujmie w piśmie dowody, odpowiedź na sprzeciw i wniosek o zaliczenie opłaty z EPU. Opłatę sądową płacisz osobno, a koszt przygotowania pisma co do zasady nie wchodzi do kosztów procesu zasądzanych od dłużnika, gdy działasz bez pełnomocnika.

Podsumowanie

Sprzeciw w EPU kończy się umorzeniem postępowania (art. 505³⁶ KPC), a nie przekazaniem sprawy. Masz 3 miesiące od dnia wydania postanowienia o umorzeniu na nowy pozew przeciwko temu samemu dłużnikowi o to samo roszczenie. Wtedy skutki pozwu, w tym przerwanie przedawnienia, liczą się od dnia pozwu w EPU, a opłatę z e-sądu zalicza się na poczet nowej (art. 505³⁷ § 2 KPC, art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych). Nowy pozew składasz do sądu właściwego dla dłużnika lub – poza sprawami przeciwko konsumentom – miejsca wykonania umowy, z pełnymi dowodami i odpowiedzią na zarzuty ze sprzeciwu. Po upływie terminu pozwać nadal można, ale bez ochrony z art. 505³⁷ § 2 KPC i bez zaliczenia opłaty.