Opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł i inne drobne koszty

Opłata skarbowa od pełnomocnictwa złożonego w sądzie wynosi 17 zł od każdego stosunku pełnomocnictwa. Płaci się ją w chwili złożenia dokumentu na rachunek gminy, w której leży sąd, a dowód wpłaty dołącza do pełnomocnictwa. Opłaty nie ma, gdy pełnomocnikiem jest małżonek, rodzic, dziecko, wnuk lub rodzeństwo, gdy masz zwolnienie od kosztów sądowych albo gdy w ogóle nie ustanawiasz pełnomocnika i prowadzisz sprawę sam. Wygrywający z adwokatem lub radcą zwykle odzyskuje te 17 zł w kosztach procesu.

Poniżej szczegóły – na podstawie ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1154). Szerszy obraz kosztów sprawy znajdziesz w przewodniku kto płaci koszty procesu.

Od czego płaci się opłatę skarbową w sprawie sądowej?

Opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w postępowaniu sądowym (art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy). Kluczowe jest słowo „złożenie” – samo podpisanie pełnomocnictwa nic nie kosztuje. Opłata pojawia się dopiero wtedy, gdy dokument trafia do akt sprawy.

Stawka z części IV załącznika do ustawy to 17 zł „od każdego stosunku pełnomocnictwa (prokury)”. W praktyce oznacza to, że:

• jeden mocodawca i jeden pełnomocnik w jednym dokumencie – 17 zł,
• jeden mocodawca i dwóch pełnomocników (np. dwóch radców z jednej kancelarii) – zwykle 34 zł,
• pełnomocnictwo złożone w drugiej, osobnej sprawie – kolejne 17 zł, nawet jeśli to kopia tego samego dokumentu,
• pełnomocnictwo substytucyjne (adwokat przekazuje sprawę innemu adwokatowi) – co do zasady kolejny stosunek pełnomocnictwa i kolejne 17 zł.

Opłata skarbowa nie jest opłatą sądową. Nie wylicza się jej z wartości sporu i nie uiszcza na konto sądu, tylko gminy.

Kiedy nie trzeba płacić 17 zł – zwolnienia

Załącznik do ustawy (kolumna zwolnień w części IV) zwalnia z opłaty m.in. pełnomocnictwo:

Sytuacja	Podstawa
Pełnomocnikiem jest małżonek, wstępny (rodzic, dziadek), zstępny (dziecko, wnuk) lub rodzeństwo	cz. IV kol. 4 pkt 3 załącznika
Sprawa cywilna, w której mocodawca ma zwolnienie od kosztów sądowych	cz. IV kol. 4 pkt 2 lit. b
Sprawy karne, karne skarbowe, dyscyplinarne i o wykroczenia	cz. IV kol. 4 pkt 2 lit. a
Mocodawcą jest jednostka budżetowa, jednostka samorządu terytorialnego, organizacja pożytku publicznego (w związku z nieodpłatną działalnością pożytku publicznego) lub osoba z zaświadczeniem o korzystaniu z pomocy społecznej z powodu ubóstwa	cz. IV kol. 4 pkt 4 w zw. z art. 7 pkt 1–5
Sprawy alimentacyjne, opieki, kurateli i przysposobienia oraz sprawy z zakresu zatrudnienia i wynagrodzeń za pracę (wyłączenie z opłaty)	art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i f ustawy

Zwolnienie rodzinne obejmuje tylko wymienione osoby. Pełnomocnictwo dla teścia, szwagra czy partnera bez ślubu kosztuje 17 zł (o ile taka osoba w ogóle może być pełnomocnikiem – krąg wyznacza art. 87 KPC, o czym więcej w tekście kto może być pełnomocnikiem w sprawie o zapłatę).

Opłaty nie ma również wtedy, gdy nikt nie składa pełnomocnictwa. Prezes zarządu podpisujący pozew za spółkę działa jako jej organ – sąd sprawdza jego umocowanie w KRS, a członek zarządu wskazuje tylko jego podstawę (art. 68 § 2 KPC), więc nie ma czego opłacać. To samo dotyczy właściciela jednoosobowej firmy, który pozywa we własnym imieniu. Jeśli nie wiesz, kto powinien podpisać pozew po stronie spółki, przeczytaj tekst o tym, kogo pozwać i kto działa za spółkę lub JDG.

Kiedy i gdzie zapłacić opłatę skarbową od pełnomocnictwa?

Kiedy: obowiązek powstaje z chwilą złożenia dokumentu w sądzie (art. 6 ust. 1 pkt 4), a opłatę wpłaca się w tym samym momencie (art. 6 ust. 2). W praktyce przelew robi się dzień lub dwa przed wysłaniem pisma i dołącza potwierdzenie.

Gdzie: opłatę wpłaca się w kasie albo na rachunek organu podatkowego, czyli wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (art. 8 ust. 1 i art. 12 ust. 1). Właściwość miejscową ustala się tak:

• pełnomocnictwo papierowe – gmina, na której terenie dokument złożono, czyli gmina siedziby sądu (art. 12 ust. 2 pkt 2). Dla sądu w Krakowie płacisz Gminie Miejskiej Kraków, dla sądów warszawskich – Urzędowi m.st. Warszawy,
• pełnomocnictwo złożone elektronicznie (np. przez system teleinformatyczny sądu) – gmina miejsca zamieszkania lub siedziby mocodawcy, a gdy mocodawca nie ma ich w Polsce – Prezydent m.st. Warszawy (art. 12 ust. 2 pkt 3, w brzmieniu od 1 stycznia 2025 r.).

Numer rachunku do opłaty skarbowej podaje strona internetowa urzędu (często w BIP). W tytule przelewu wpisz: „opłata skarbowa od pełnomocnictwa”, nazwę sądu, sygnaturę akt (jeśli już jest) oraz dane mocodawcy.

Obowiązek zapłaty ciąży solidarnie na mocodawcy i pełnomocniku (art. 5 ust. 2). Gmina może więc żądać 17 zł od mocodawcy albo od pełnomocnika (opłata należy się jednak tylko raz) – zwykle płaci pełnomocnik i wlicza kwotę do rozliczenia z klientem.

Dowód zapłaty – co dołączyć do pełnomocnictwa?

Do akt składa się pełnomocnictwo (oryginał z podpisem mocodawcy albo wierzytelny odpis – art. 89 § 1 KPC) i dowód zapłaty opłaty skarbowej, najczęściej wydruk potwierdzenia przelewu. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą złożyć uwierzytelnioną przez siebie kopię dowodu zapłaty, a sąd w razie wątpliwości może zażądać oryginału (art. 8 ust. 5 ustawy).

Co, jeśli zapomnisz? Sądy co miesiąc przekazują gminie zbiorczą informację o nieuiszczonych opłatach od złożonych pełnomocnictw (art. 11 ust. 2–3). Gmina może wtedy dochodzić 17 zł w trybie podatkowym. Brak opłaty skarbowej nie jest co do zasady brakiem formalnym pisma procesowego w rozumieniu KPC, ale lepiej nie ryzykować dodatkowej korespondencji z urzędem – i zapłacić od razu.

Czy opłata skarbowa wchodzi do kosztów procesu?

Tak, gdy reprezentuje Cię adwokat lub radca prawny. Do niezbędnych kosztów procesu strony z profesjonalnym pełnomocnikiem zalicza się m.in. wydatki jednego adwokata (art. 98 § 3 KPC, a dla radcy – art. 99 KPC). Sądy co do zasady doliczają do nich 17 zł opłaty skarbowej, więc po wygranej odzyskasz je od dłużnika razem z opłatą sądową i wynagrodzeniem pełnomocnika według stawek minimalnych. Pilnuj, by żądanie kosztów było w pozwie lub zostało zgłoszone najpóźniej przed zamknięciem rozprawy.

Gdy pełnomocnikiem jest osoba, która nie jest adwokatem, radcą ani rzecznikiem patentowym (np. pracownik firmy), art. 98 § 2 KPC wymienia jako koszty tylko koszty sądowe, przejazdy i utracony zarobek, a opłata skarbowa nie jest kosztem sądowym. Praktyka sądów w tej kwestii nie jest jednolita.

Jeśli prowadzisz sprawę osobiście, problem znika – nie ma pełnomocnictwa, nie ma opłaty. Tak jest choćby wtedy, gdy korzystasz z kreatora pozwu na Pozywacz.pl: prawnik przygotowuje pismo, ale podpisujesz i składasz je jako strona, więc nie płacisz 17 zł od pełnomocnictwa. Przy okazji warto wiedzieć, że koszt przygotowania pozwu w takim modelu co do zasady nie mieści się w kosztach procesu – od dłużnika odzyskujesz m.in. opłatę sądową.

Inne drobne koszty w sprawie o zapłatę

Obok opłaty od pozwu (jej wysokość dla e-sądu opisaliśmy w tekście o opłacie w EPU, a pełne zestawienie progów – w poradniku o kosztach pozwu na blogu Pozywacz.pl) w toku sprawy mogą pojawić się drobniejsze wydatki:

Czynność	Koszt	Podstawa
Wniosek o uzasadnienie wyroku	100 zł (zaliczane na poczet opłaty od apelacji)	art. 25b ust. 1 i 3 u.k.s.c.
Poświadczony odpis z akt, odpis ze stwierdzeniem prawomocności lub wykonalności, zaświadczenie	20 zł za każde rozpoczęte 10 stron	art. 77 ust. 1 u.k.s.c.
Pierwszy odpis orzeczenia kończącego postępowanie z klauzulą wykonalności dla strony, która wszczęła sprawę	bez opłaty	art. 77a u.k.s.c.
Kopia dokumentu z akt	20 zł za każde rozpoczęte 20 stron	art. 78 u.k.s.c.
Doręczenie pisma przez komornika	60 zł za jeden adres	art. 41 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych
Ustalenie przez komornika aktualnego adresu adresata	40 zł	art. 41 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych

Doręczenie komornicze to w praktyce najczęstszy „dodatkowy” wydatek w sprawach przeciwko osobom fizycznym i JDG – kiedy jest potrzebne i jak go uniknąć, wyjaśniamy w tekście dłużnik nie odbiera listów.

Na Pozywacz.pl prawnik przygotuje pozew o zapłatę za stałe 299 zł w ciągu 7 dni – wszystkie formalności, łącznie z wyliczeniem opłaty sądowej i listą załączników, masz wtedy w jednym miejscu.

Podsumowanie

Opłata skarbowa od pełnomocnictwa to 17 zł od każdego stosunku pełnomocnictwa, płacone w chwili złożenia dokumentu na konto gminy siedziby sądu (przy złożeniu elektronicznym – gminy mocodawcy), z potwierdzeniem przelewu w aktach. Nie płacą jej m.in. pełnomocnicy z najbliższej rodziny i strony zwolnione od kosztów sądowych. Z adwokatem lub radcą kwota co do zasady wraca w kosztach procesu, a gdy działasz osobiście, opłaty nie ma wcale.