Głosowanie nad układem w PZU – poradnik dla wierzyciela

Głosowanie nad układem w postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU) odbywa się bez sędziego: dłużnik sam zbiera głosy wierzycieli z pomocą nadzorcy układu, a Ty głosujesz przez system Krajowego Rejestru Zadłużonych na karcie do głosowania (art. 212 ust. 2 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne, t.j. Dz.U. 2026 poz. 533). Układ przechodzi, gdy poprze go większość głosujących wierzycieli, mających razem co najmniej 2/3 sumy wierzytelności głosujących (art. 119 ust. 1). Zatwierdzony przez sąd układ wiąże także tych, którzy byli przeciw albo w ogóle nie głosowali (art. 166 ust. 1) – dlatego warto zagłosować świadomie.

PZU to popularna ścieżka restrukturyzacji, a dla wierzyciela oznacza zwykle odroczenie płatności, raty albo umorzenie części długu. Jeśli kontrahent zamiast restrukturyzacji ogłosił upadłość, zasady są inne – opisaliśmy je w poradniku co robić, gdy dłużnik ogłosił upadłość.

Czym jest postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU)

Prawo restrukturyzacyjne przewiduje cztery postępowania: o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, układowe i sanacyjne (art. 2) – porównujemy je w tekście o tym, co restrukturyzacja dłużnika oznacza dla Twojej faktury. PZU pozwala zawrzeć układ w wyniku samodzielnego zbierania głosów przez dłużnika, bez udziału sądu – sąd wkracza dopiero na etapie zatwierdzenia (art. 3 ust. 2 pkt 1). Można je prowadzić, gdy wierzytelności sporne nie przekraczają 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania (art. 3 ust. 2 pkt 2).

Kluczowe pojęcia:

• Nadzorca układu – osoba z licencją doradcy restrukturyzacyjnego (albo spółka, której wspólnicy lub zarząd mają taką licencję), z którą dłużnik zawiera umowę (art. 210 ust. 1, art. 24 ust. 1 i art. 35 ust. 1). Wybiera go dłużnik, nie wierzyciele.
• Dzień układowy – według stanu z tego dnia ustala się prawo głosu i skutki układu (art. 211 ust. 3). Wierzytelności powstałe po dniu układowym nie są objęte układem (art. 211 ust. 4).

Opisujemy przepisy po nowelizacji, która weszła w życie 23 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1085). W sprawach, w których dzień układowy ustalono wcześniej, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Obwieszczenie w KRZ i ochrona dłużnika przed egzekucją

Nadzorca może dokonać w KRZ obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego (art. 226a ust. 1). Od tej chwili do zakończenia postępowania stosuje się odpowiednio art. 312 i art. 256 (art. 226e). W praktyce:

• egzekucja z majątku dłużnika wszczęta wcześniej zostaje zawieszona z mocy prawa, a nowej nie można skierować (art. 312 ust. 1 i 4),
• wynajmujący, leasingodawca czy bank co do zasady nie wypowie umów kluczowych dla firmy z powodu dawnych zaległości (art. 256),
• klauzule umowne pozwalające rozwiązać umowę z powodu samego wniosku albo obwieszczenia są nieważne (art. 225 ust. 1),
• w okresie, w którym egzekucja jest niedopuszczalna, bieg przedawnienia ulega zawieszeniu (art. 312 ust. 6 stosowany odpowiednio).

Ochrona nie trwa bez końca. Jeśli w ciągu 4 miesięcy od obwieszczenia dłużnik nie złoży do sądu wniosku o zatwierdzenie układu, skutki obwieszczenia wygasają (art. 226g), a postępowanie umarza się z mocy prawa (art. 218a ust. 2). Gdy ochrona służy tylko grze na czas, możesz wnieść do sądu o uchylenie skutków obwieszczenia z powodu pokrzywdzenia wierzycieli (art. 226f). Obwieszczenie jest też niedopuszczalne, jeśli w ostatnich 10 latach dłużnik prowadził PZU z takim obwieszczeniem albo umorzono wobec niego postępowanie restrukturyzacyjne (chyba że za zgodą rady wierzycieli) – art. 226a ust. 2. Żeby nie stracić rachuby, kiedy roszczenie się przedawnia, sprawdź datę w kalkulatorze przedawnienia i doliczaj okres zawieszenia.

Dokumenty przed głosowaniem – sprawdź swoją kwotę

Co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem zbierania głosów nadzorca sporządza m.in. spis wierzytelności, spis wierzytelności spornych, plan restrukturyzacyjny i test zaspokojenia (art. 211b ust. 1). Test zaspokojenia porównuje, ile wierzyciele dostaliby z układu, a ile w upadłości (art. 10a ust. 1); nie sporządza się go u mikroprzedsiębiorców (art. 10a ust. 4).

Na zastrzeżenia do tych dokumentów masz 2 tygodnie od ich sporządzenia (art. 211b ust. 2). Sprawdź przede wszystkim, czy Twoja faktura w ogóle jest w spisie i w jakiej kwocie – z należnością główną i odsetkami do dnia układowego. Kwotę odsetek najprościej wyliczysz w kalkulatorze odsetek ustawowych. Od nadzorcy możesz też żądać informacji o sytuacji majątkowej dłużnika potrzebnych do „racjonalnej ekonomicznie decyzji” o głosowaniu (art. 216 ust. 1).

Jak oddać głos nad układem w KRZ

Nadzorca zamieszcza kartę w systemie teleinformatycznym i wysyła Ci pocztą lub przez komornika informację, jak się zalogować i ją wypełnić (art. 212 ust. 2). Pisma złożone z pominięciem systemu nie wywołują skutków prawnych (art. 196a ust. 1).

Karta zawiera m.in. kwotę Twojej wierzytelności, grupę wierzycieli, dzień układowy, pełną treść propozycji układowych i Twój głos „za” albo „przeciw” (art. 213 ust. 1). Karta bez wymaganych elementów jest nieważna (art. 213 ust. 3), a za pełnomocnika trzeba dołączyć pełnomocnictwo (ust. 2). Głos jest ważny, jeśli wniosek o zatwierdzenie wpłynie do sądu w ciągu 4 miesięcy od jego oddania (art. 215).

Prawa głosu nie mają m.in. osoby bliskie dłużnika, spółki powiązane i wspólnik osoba fizyczna mający ponad 25% kapitału spółki-dłużnika (art. 116). W PZU głosuje natomiast nabywca wierzytelności z cesji (art. 109 ust. 3).

Jakie większości decydują o przyjęciu układu

Sytuacja	Warunek przyjęcia układu
Głosowanie bez podziału na grupy	Większość głosujących wierzycieli, mających co najmniej 2/3 sumy wierzytelności głosujących (art. 119 ust. 1)
Głosowanie w grupach	Ta sama większość w każdej grupie (art. 119 ust. 2)
Brak większości w części grup	Układ może przejść, jeśli za nim głosowała większość grup, w tym co najmniej jedna grupa wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo albo o wyższym stopniu zaspokojenia niż zwykli wierzyciele w upadłości; w przeciwnym razie – gdy poparła go co najmniej jedna grupa, która w upadłości dostałaby cokolwiek, a wierzyciele „za” mają łącznie co najmniej połowę sumy wierzytelności głosujących (art. 119 ust. 3). Grupy głosujące przeciw chroni art. 119 ust. 4

Liczą się wyłącznie głosy oddane. Przyjęcie układu stwierdza nadzorca (art. 217 ust. 4).

Za czy przeciw – co oznacza Twój głos w praktyce

Głos „za” to zgoda na warunki: raty, odroczenie, umorzenie części długu. Ma sens, gdy test zaspokojenia pokazuje, że w upadłości odzyskałbyś mniej, a dłużnik ma realny plan. Pamiętaj, że w upadłości niezabezpieczona faktura trafia zwykle do kategorii drugiej i bywa spłacana w niewielkiej części – o tym piszemy przy zgłoszeniu wierzytelności do syndyka.

Głos „przeciw” daje Ci coś więcej niż sprzeciw w liczbach. Tylko wierzyciel, który głosował przeciw, może zarzucić, że przez układ znajdzie się w gorszej sytuacji niż w upadłości (tzw. kryterium ochrony najlepszych interesów wierzycieli). Jeśli zarzut jest uzasadniony, sąd musi odmówić zatwierdzenia (art. 165 ust. 2). Rozstrzyga jednak sąd – głos przeciw niczego nie gwarantuje.

Wniosek do sądu, zastrzeżenia i odmowa zatwierdzenia

Zastrzeżenia co do zgodności z prawem zbierania głosów składasz nadzorcy, który dołącza je do sprawozdania dla sądu (art. 216 ust. 2). Dłużnik musi wykazać, że informację o sposobie głosowania wysłał wierzycielom, którzy nie oddali głosu, co najmniej 3 tygodnie przed złożeniem wniosku (art. 219 ust. 2 pkt 2). O złożeniu wniosku obwieszcza się w KRZ (art. 222 ust. 3), a sąd powinien wydać postanowienie w ciągu 2 tygodni (art. 223 ust. 1). Pisemne zastrzeżenia przeciwko układowi można zgłaszać także do sądu (art. 164 ust. 3), ale przepis przewiduje na nie krótki, tygodniowy termin, a sposób jego liczenia w PZU nie jest jednoznaczny. Bezpieczniej złożyć zastrzeżenia – w tym zarzut z art. 165 ust. 2 – nadzorcy jeszcze w trakcie zbierania głosów, a do sądu niezwłocznie po obwieszczeniu.

Sąd odmawia zatwierdzenia układu (art. 165), gdy:

• układ narusza prawo albo jest oczywiste, że nie będzie wykonany – domniemywa się to, gdy dłużnik nie płaci zobowiązań powstałych po dniu układowym (ust. 1 w zw. z art. 189 ust. 2),
• zasadny jest zarzut wierzyciela głosującego przeciw, że w upadłości byłby w lepszej sytuacji (ust. 2),
• wierzytelności sporne przekraczają 15% sumy uprawniającej do głosowania (ust. 3).

Na postanowienie przysługuje zażalenie w terminie 2 tygodni (art. 165 ust. 7).

Co po zatwierdzeniu układu

Z uprawomocnieniem postanowienia egzekucje dotyczące wierzytelności objętych układem umarza się z mocy prawa, a tytuły wykonawcze tracą wykonalność (art. 170 ust. 1 i 3). Układ nie narusza jednak Twoich praw wobec poręczyciela i współdłużnika (art. 167 ust. 1). Gdy dłużnik nie wykonuje układu, możesz wnioskować o jego uchylenie (art. 176 ust. 1).

Jeśli dłużnik zalega z fakturami wystawionymi po dniu układowym, zacznij od formalnego wezwania – wezwanie do zapłaty za 99 zł przygotuje prawnik, a Ty je podpisujesz i wysyłasz. Gdy wezwanie nie pomoże albo sąd odmówi zatwierdzenia układu, zostaje droga sądowa: na Pozywacz.pl prawnik przygotuje pozew o zapłatę w ciągu 7 dni za stałe 299 zł. Przy spółce z o.o., której restrukturyzacja się nie udała, sprawdź też odpowiedzialność członków zarządu z art. 299 KSH, a podatkowo – ulgę na złe długi w VAT, której restrukturyzacja dłużnika nie blokuje.

Checklista dla małej firmy wierzyciela

1. Sprawdzaj kontrahentów w KRZ (krz.gov.pl) – zapisz dzień układowy, datę obwieszczenia i dane nadzorcy.
2. W 2 tygodnie od sporządzenia spisu złóż zastrzeżenia, jeśli kwota się nie zgadza.
3. Poproś nadzorcę o informacje o majątku dłużnika i przeczytaj test zaspokojenia.
4. Zagłosuj w systemie i podpisz kartę – nie zostawiaj decyzji innym.
5. Głosując przeciw, złóż zastrzeżenia nadzorcy i do sądu.
6. Nowe faktury po dniu układowym dochodź osobno: wezwanie, a potem pozew o zapłatę za 299 zł.

Podsumowanie

W postępowaniu o zatwierdzenie układu wierzyciel ma realny wpływ na wynik tylko wtedy, gdy zagłosuje – przez system KRZ, na kompletnej karcie. Pilnuj terminów – 2 tygodnie na zastrzeżenia do spisu, 4 miesiące ochrony dłużnika, 2 tygodnie na zażalenie – i pamiętaj, że głos przeciw wraz z zastrzeżeniami to warunek najmocniejszego zarzutu z art. 165 ust. 2. Wierzytelności spoza układu dochodź normalnie, a w razie potrzeby skorzystaj z pomocy Pozywacz.pl.